Μουσικά Όργανα

_____________________________________________________________________________________________

 

1. Λύρα ή κεμεντζές[1]

Το κυριότερο μουσικό όργανο των Ποντίων. Έχει τρεις χορδές (από έντεkementzesρο ζώου αρχικά και αργότερα γίνονται ατσάλινες και παίζεται με δοξάρι. Κατασκευάζεται κυρίως από ξύλο δαμασκηνιάς «κοκκίμελον». Τα χαρακτηριστικά της μαρτυρούν βυζαντινή προέλευση, αλλά η απώτατη προέλευσή της ανάγεται στη μυθική εποχή. Είναι εφεύρεση του Ερμή, όπου τη χάρισε στον Απόλλωνα.

 

 

 

2. Η ζουρνά ή ο ζουρνάςzournas

Κατασκευάζεται από διάφορα ξύλα. Χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το ένα, το επιστόμιο με διπλό γλωσσίδι, γνωστό στην ποντιακή ως «ο πετεινόν», μικρό στο μέγεθος, τοποθετείται στο επάνω μέρος του οργάνου. Στο δεύτερο τμήμα, που είναι και μεγαλύτερο σε μήκος και η απόληξή  του είναι χωνοειδής, είναι ανοιγμένες οι καθορισμένες τρύπες (7 επάνω, Ι κάτω).

 

 

    3. Αγγείον ή τουλούμ' ζουρνά
aggeio

Κατασκευάζεται από δέρμα προβάτου ή κατσικιού κατάλληλα επεξεργασμένο. Πρόκειται για πέτσινο αεροθάλαμο με δύο τρύπες. Στη μια τοποθετείται ένα καλάμι με τέτοιο τρόπο ώστε, φυσώντας ο οργανοπαίκτης από αυτό, να γεμίζει ο άσκαυλος με αέρα, αλλά να εμποδίζεται η εξαγωγή του. Στην άλλη τρύπα τοποθετείται δίδυμος αυλός με τις καθορισμένες τρύπες.

 

 

 

 


gaval

    4. Χειλιαύλι(ν)- (χιλίαυλος)

Κατασκευάζεται από ξύλο και  είναι η γνωστή φλογέρα.

 

 

 

 

 

    5. Ταούλ (νταούλι)taoul

      Ο σκελετός του έχει σχήμα κυκλοτερές, όπου στις πλάγιες πλευρές του τοποθετούνται, τεζαρισμένα με σχοινιά, κατεργασμένα δέρματα, συνήθως από βόδι ή γάιδαρο. Κατασκευάζονται και δύο κρόταλα, το ένα χοντρό για το κύριο χτύπημα που δίνει και το ρυθμό και το άλλο λεπτή βίτσα με την οποία δίνεται κατά κάποιο τρόπο η μελωδία του σκοπού.

       

       

       

      6. Κεμανέ

        Στην κατασκευή του μουσικού αυτού οργάνου ισχύουν όσα ειπώθηκαν για τηkemane λύρα. Μόνο που το μέγεθος εδώ είναι μεγαλύτερο και οι χορδές περισσότερες (5-8). Στην κεμανέ, εκτός από τις κανονικές χορδές, υπάρχουν και οι βοηθητικές, που τοποθετούνται κάτω από τις κανονικές και οι οποίες απλώς πάλλονται χωρίς να αγγίζονται ποτέ από τα δάχτυλα του οργανοπαίκτη. Τόσο η κεμανέ, όσο και η λύρα παίζονται με δοξάρι, οι τρίχες του οποίου είναι παρμένες από ουρά βαρβάτου αλόγου. Ο λόγος είναι ότι το βαρβάτο άλογο δεν κατουράει την ουρά του, σε αντίθεση με το θηλυκό, γι' αυτό και διατηρούνται ζωντανές και σκληρές, κατάλληλες για παραγωγή καλύτερου ήχου.

         

         

         



        [1] Το άρθρο βασίζεται: Σ.Ι. Ευσταθιάδης & Σ.Π. Παπαδόπουλος, 'Μουσικά Όργανα', στο Θ. Γεωργιάδης (γεν. επιμ.)   Ο Πόντος, ιστορία, λαογραφία και Πολιτισμός, τ.2, 1991, σελ.544-545

         
        porn porno porn porn porn porno